Obchody 120. rocznicy strajku szkolnego w I Liceum Ogólnokształcącym

W środę, 12 lutego 2025 roku, w I Liceum Ogólnokształcącym im. Jarosława Dąbrowskiego w Tomaszowie Mazowieckim odbyły się obchody 120. rocznicy strajku szkolnego.

Uroczystość rozpoczęła się inscenizacją autorstwa dr Justyny Biernat, adiunkta w Instytucie Sztuki PAN, przygotowaną w oparciu o materiały źródłowe Archiwum Państwowego w Piotrkowie Trybunalskim – Oddział w Tomaszowie Mazowieckim. W przedstawieniu wzięli udział uczniowie I LO, którzy wcielili się w uczestników strajku sprzed 120 lat. Dzięki ich zaangażowaniu i autentycznej grze widzowie mogli przenieść się w realia tamtych czasów i lepiej zrozumieć determinację młodzieży walczącej o swoje prawa.\

    Kliknąć „Filmy na Facebooku”

Dalsza część uroczystości odbyła się w hali sportowej I LO. Dyrektor szkoły, Ewa Męcina, powitała zaproszonych gości, wśród których znaleźli się: Jarosław Krajewski – Łódzki Wicekurator Oświaty, a także przedstawiciele władz samorządowych Powiatu Tomaszowskiego: Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego, Włodzimierz Justyna – Wicestarosta Powiatu, Teodora Sowik – członek Zarządu Powiatu Tomaszowskiego, Łukasz Cerazy – Naczelnik Wydziału Oświaty Starostwa Powiatowego oraz Wacława Bąk – Przewodnicząca Komisji Edukacji, Kultury i Sportu Rady Powiatu Tomaszowskiego.

„Szanowni Państwo, ten wyjątkowy występ wspaniałej, tomaszowskiej młodzieży pozwolił nam powrócić do tych wyjątkowych, dramatycznych czasów, kiedy Polska nie istniała na mapie Europy, kiedy Polska była zależna od swoich zaborców, kiedy Polska, a tak naprawdę Polacy, byli zmuszeni do walki o to wszystko, co jest związane z mową polską, naszą kulturą, naszą tożsamością. Świadomość nas wszystkich, że żyjemy dzisiaj w wolnym państwie, demokratycznym państwie, gdzie możemy wypowiadać swoje przemyślenia, możemy się wspierać, możemy mówić, jak Polska powinna wyglądać, jest czymś wspaniałym, czymś wyjątkowym, na co pracowały pokolenia Polaków. Oddawały swoje życie w powstaniach, w różnego rodzaju zrywach niepodległościowych i ostatecznie doprowadziły do odzyskania naszej niepodległości w roku 1918. To jest wspólny mianownik dla nas wszystkich. Szanujmy naszą ojczyznę, myślmy o niej każdego dnia i starajmy się wspólnie działać na jej rzecz. Ta utrata niepodległości była podyktowana przede wszystkim sporami, swarami wewnątrz naszego państwa i osłabieniem tej struktury państwowej, w konsekwencji utratą niepodległości. Dzisiaj obchodzimy 120. rocznicę strajku, który odbył się tu, na terenie tej szkoły, tak jak mówił pan kurator, na terenie kilkunastu innych w województwie łódzkim i to o co walczyli nasi poprzednicy, droga młodzieży, wasi rówieśnicy, to przede wszystkim możliwość mówienia po polsku, artykułowania tych wszystkich potrzeb, które się pojawiały. Dramat narodu polskiego, bieda, ciężkie, trudne warunki do życia społeczeństwa. To wszystko powodowało frustrację, która miała na celu przede wszystkim doprowadzić do zmiany tego wszystkiego, co jest złe, co jest niedobre. To upodlenie narodu polskiego było widoczne przez te wszystkie lata zaborów. Zsyłki na Sybir, więzienia, prześladowania kogokolwiek, kto by wyrażał swoją wolę przyznawania się do narodu polskiego. To jest nasz dramat narodowy, który przechodziliśmy jako państwo polskie, jako Polacy. 

Dzisiaj, tutaj zwracam się przede wszystkim do uczniów, macie możliwość kształtowania swojego życia w sposób, można powiedzieć, dowolny. Inwestujecie w siebie, pracujecie po to, żeby tą wiedzę pozyskać, która da Wam możliwości rozwoju w dorosłym życiu. Kiedyś tylko nieliczni mogli korzystać ze szkoły, tylko nieliczni mogli dostąpić tej możliwości pozyskiwania wiedzy potrzebnej do rozwoju jednostki, ale też i państwa polskiego. Wspaniałe przedstawienie, duże emocje ze strony samych uczniów, którzy chcieli oddać w taki sposób autentyczny ten wyjątkowy czas, ten dramatyczny czas. Za to bardzo serdecznie dziękuję  pani Dyrektor, wszystkim Państwu, którzy przygotowywali, a oczywiście samym uczniom, bo to oni byli tymi, którzy tą sytuację chcieli nam przedstawić tak, jak ona rzeczywiście 120 lat temu wyglądała. Dzisiaj te nasze działania związane z przywołaniem historyzmu bardzo ważne, abyśmy pamiętali, że to się zawsze może powtórzyć. Musi być ta mądrość w narodzie, bez względu na to, w jakich środowiskach żyjemy. Polska musi być w sercu każdego, żebyśmy już nigdy więcej tej niepodległości nie stracili, żebyśmy nie przeżywali takich katuszy w kolejnych dziesiątkach lat. To jest ta mądrość i to dzisiejsze wystąpienie, ta dzisiejsza uroczystość właśnie wychodzi naprzeciw temu wszystkiemu, co jest istotne i ważne w ramach narodu polskiego. Myślę, że ta lekcja historii, ona jest tym elementem uświadamiającym nam, że powinniśmy jednoczyć się przed tym wszystkim, co wiąże się z kulturą polską, z naszą tożsamością, z językiem polskim i żebyśmy wspólnie wzmacniali naszą ojczyznę, tak jak jeszcze raz powiem, aby nigdy już więcej nie dostąpiła dramatu i związanego ze zniknięciem państwa polskiego. Dziękując raz jeszcze tym wszystkim, którzy dzisiaj przygotowali tą uroczystość, chciałbym wyrazić taką głęboką radość i przeświadczenie, że nasza ojczyzna przy tej mądrości, która jest w narodzie i tej świadomości w swojej trudnej historii nigdy już nie będzie doświadczała takiego wyjątkowego dramatu. Serdecznie dziękuję i mam nadzieję, że wspólnie będziemy mogli budować to, co jest związane z naszą ojczyzną - Polską. Dziękuję bardzo.” – powiedział Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego. 

Uczniowie z dużym zainteresowaniem wysłuchali prelekcji przygotowanej i wygłoszonej przez nauczyciela historii, mgr. Marka Gajdę, zatytułowanej „Strajk młodzieży w 1905 roku w tomaszowskiej Szkole Handlowej Zgromadzenia Kupców”. W swoim wystąpieniu prelegent nie tylko przybliżył słuchaczom tło historyczne oraz przebieg tego ważnego wydarzenia, ale również ukazał jego konsekwencje dla lokalnej społeczności i systemu edukacji. Dzięki barwnym opisom i ciekawym anegdotom uczestnicy mogli lepiej zrozumieć realia tamtych czasów. Dodatkowo wykładowca zwrócił uwagę na aspekty ekonomiczne związane z nauką w tamtej epoce, przedstawiając m.in. koszty, jakie musieli ponosić uczniowie i ich rodziny, aby zdobywać wykształcenie w Szkole Handlowej. Prelekcja spotkała się z dużym zainteresowaniem i pobudziła do refleksji nad znaczeniem edukacji oraz walki o prawa uczniów na przestrzeni dziejów.

Prelekcji towarzyszyła multimedialna prezentacja, która wzbudziła duże zainteresowanie wśród uczestników. Na archiwalnych fotografiach zaprezentowano wizerunki uczniów sprzed ponad stu lat, uczęszczających do różnych szkół na terenie powiatu. Dzięki unikalnym materiałom źródłowym młodzież mogła zobaczyć, jak wyglądali ich rówieśnicy w tamtych czasach – zarówno pod względem ubioru, jak i szkolnych realiów. Zdjęcia przedstawiały zarówno codzienne życie uczniów, jak i ważne uroczystości szkolne, a także warunki, w jakich zdobywali wiedzę. Uczniowie z zaciekawieniem dostrzegali różnice między współczesną edukacją a tą sprzed ponad wieku, porównując ówczesne klasy, stroje, a nawet surowe zasady obowiązujące w szkołach tamtego okresu. 

Uroczystość uświetnił występ chóru I Liceum pod batutą Marcina Saktury, który wykonał „Hymn do miłości Ojczyzny” do słów Ignacego Krasickiego, „Rotę” do słów Marii Konopnickiej oraz „Warszawiankę”.