W hołdzie ofiarom ludobójstwa wołyńskiego – upamiętnienie w powiecie tomaszowskim

11 lipca przypada Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej. Tego dnia wspominamy tragiczne wydarzenia tzw. krwawej niedzieli – 11 lipca 1943 roku, kiedy to Ukraińska Powstańcza Armia przeprowadziła skoordynowany atak na blisko sto polskich miejscowości na Wołyniu, brutalnie mordując tysiące niewinnych osób – mężczyzn, kobiety, dzieci i osoby starsze. Był to punkt kulminacyjny zaplanowanej akcji eksterminacyjnej, która pochłonęła dziesiątki tysięcy istnień ludzkich.

W piątek, 11 lipca 2025 roku, w 82. rocznicę tych tragicznych wydarzeń, w Tomaszowie Mazowieckim odbyły się uroczystości upamiętniające ofiary rzezi wołyńskiej. Obchody rozpoczęła msza święta w intencji pomordowanych, odprawiona w kościele pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski przy ul. Słowackiego. Następnie uczestnicy wydarzenia udali się pod pomnik Nieznanego Żołnierza, gdzie delegacje złożyły wiązanki biało-czerwonych kwiatów.

W imieniu władz samorządowych Powiatu Tomaszowskiego hołd ofiarom oddała delegacja w składzie: Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego, Włodzimierz Justyna – Wicestarosta oraz Michał Czechowicz – członek Zarządu Powiatu Tomaszowskiego.

Pamięć o ofiarach tej zbrodni jest naszym moralnym obowiązkiem. Oddając hołd pomordowanym, dajemy świadectwo prawdzie historycznej, budujemy wspólnotę opartą na szacunku dla przeszłości i odpowiedzialności za przyszłość. To również wyraz solidarności z rodzinami tych, którzy stracili swoich bliskich w tamtych dramatycznych chwilach.

„Szanowni Państwo, w dniu dzisiejszym przypada 82. rocznica rzezi wołyńskiej. Wyjątkowo strasznego ludobójstwa, które miało miejsce w roku 1943, to ludobójstwo dotyczyło Polaków, narodu polskiego. Łączna grupa tych, którzy zostali zamordowani to ponad 120 tysięcy osób. Dzieci malutkie, młodzież, starsi, mordowano wyłącznie za to, że byli Polakami. Mordowano w domach, palono domy, mordowano w kościołach, palono to wszystko, co należało do Polaków. Wyjątkowa, straszna rzeź i to w tym momencie, kiedy trwała II wojna światowa, kiedy Polska była już od czterech, pod okupacją Związku Sowieckiego i Niemców. Dołożyli się tutaj ci nacjonaliści z Ukrainy, ci, którzy chcieli usunąć Polaków jako przeszkodę. 

Drodzy Państwo, ta rzeź to wyjątkowy czas, to mordowanie tych najbardziej niewinnych. To okrucieństwo. Z zimną krwią mordowano wszystkich, którzy byli Polakami. Mordowano za to, że byli Polakami. I to jest dzisiaj czas, w którym musimy przypominać, szczególnie młodym ludziom, tą dramatyczną lekcję historii polskiej. Lekcję, która nigdy nie powinna się powtórzyć. My dzisiaj obchodzimy to święto, modlimy się w intencji tych wszystkich, którzy zostali zamordowani, po to, żeby pokazać kolejnym pokoleniom, jak niewyobrażalne okrucieństwa mogą spotykać, spotykały naród polski. My musimy dzisiaj wykazać daleko idącą mądrość po to, żeby to nigdy więcej na ziemi polskiej się nie wydarzyło. Dzisiaj musimy jednoczyć siły, starać się, żeby nasza armia, nasze wojsko było jak najsilniejsze, najmocniejsze, żeby odstraszały tych wszystkich, którzy chcieliby doprowadzić do upadku Rzeczpospolitej. To jest ten moment, ten czas budowania pamięci, ale też podejmowania takich decyzji, które sprawią, że Polska będzie niepodległa, suwerenna, że Polska będzie mocna, będzie mogła siebie obronić. To są sprawy, o których trzeba pamiętać, to są wyjątkowe, dramatyczne chwile, o których mówimy,  ale 120 tysięcy ludzi od niemowląt po najstarszych. To wyjątkowe barbarzyństwo, które trzeba pokazywać światu, trzeba upominać się o pamięć o nich, byli Polakami, byli tymi, którzy nikomu nic nie byli winni, zginęli tylko dlatego, że byli Polakami. Te barbarzyństwa pojawiają się przez wieki, pojawiają się w obecnym czasie. Inne narody starają się o pewnych sprawach mówić, przypominać, ale doświadczają też ludobójstwa w mniejszym, większym wymiarze, w czasach współczesnych, gdzie nam się wydaje, że jest pokój, że nic nam nie grozi. Wojna na Ukrainie, wojna na Bliskim Wschodzie, konflikty zbrojne w Afryce, w innych państwach na świecie pokazują, że to, co wydawało się być niewyobrażalne w dzisiejszych czasach ma miejsce. Dlatego nasza wspólna mądrość powinna zapobiegać temu, co jest takie wyjątkowe, co jest dramatyczne i co budzi niepokój  i nie daje możliwości normalnego funkcjonowania dla milionów ludzi. Pamiętajmy o tym, żeby w swoich decyzjach, w swoich działaniach modlić się za tych wszystkich, którzy zginęli za ojczyznę, ale też podejmować  takie działania, które dadzą nam niepodległość i suwerenność, a tym samym uniknięcie takich dramatycznych chwil. 

Drodzy Państwo, bardzo serdecznie dziękuję tym wszystkim, którzy wzięli udział w dzisiejszej uroczystości, tej, która upamiętniała rzeź wołyńską. Były służby mundurowe, byli przedstawiciele różnego rodzaju samorządów, byli dyrektorzy szkół i byli uczniowie ze sztandarami. Ci młodzi, którzy mogliby spędzić dzisiejszy czas zupełnie inaczej, ale chcieli przyjść, pomodlić się i uczcić tych wszystkich, którzy zginęli 82 lata temu. Dziękuję bardzo serdecznie kapłanom, księdzu dziekanowi za odprawienie mszy świętej, księdzu Markowi - proboszczowi  parafii św. Antoniego, za to, że w tej mszy świętej starali się podkreślić tą wyjątkowo ważną rocznicę mordu wołyńskiego. Serdeczne Bóg zapłać. Bardzo serdecznie dziękuję Warcie Honorowej, żołnierzom za tą dzisiejszą obecność, tak jak powiedziałem, było Wojsko, Policja, Straż, przedstawiciele różnego rodzaju organizacji i stowarzyszeń, tak że bardzo serdecznie dziękuję za obecność.” – podziękował Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego.