Tomaszów Mazowiecki uczcił 81. rocznicę wybuchu powstania warszawskiego

W piątek, 1 sierpnia 2025 roku, w całej Polsce odbywały się uroczystości upamiętniające 81. rocznicę wybuchu powstania warszawskiego – jednego z najważniejszych i najbardziej dramatycznych wydarzeń w historii współczesnej Polski. W Tomaszowie Mazowieckim główne obchody miały miejsce na Cmentarzu Wojennym, gdzie mieszkańcy miasta, przedstawiciele władz samorządowych, duchowieństwo oraz żołnierze Wojska Polskiego oddali hołd bohaterom zrywu niepodległościowego z 1944 roku.

O godzinie 17.00 – symbolicznej „Godzinie W”, która dokładnie 81 lat temu dała sygnał do rozpoczęcia walk powstańczych w okupowanej Warszawie – w całym mieście rozbrzmiały syreny alarmowe. Wstrzymano ruch uliczny, a mieszkańcy na chwilę zatrzymali się w zadumie i ciszy, oddając w ten sposób cześć poległym powstańcom.

Uroczystość rozpoczął Kamil Borkowski, który w imieniu organizatorów powitał zebranych. Wśród uczestników obecni byli m.in. przedstawiciele władz samorządowych Powiatu Tomaszowskiego: Starosta Mariusz Węgrzynowski, Wicestarosta Włodzimierz Justyna, członkinie Zarządu Powiatu: Elżbieta Łojszczyk i Teodora Sowik, a także radni: Michał Jodłowski – Przewodniczący Rady Powiatu, Alicja Zwolak-Plichta, Jarosław Feliński i Kazimierz Mordaka. Modlitwę w intencji poległych bohaterów poprowadził ksiądz Jan Cholewa, proboszcz parafii św. Jadwigi Królowej.

Uroczystość uświetniła obecność Kompanii Honorowej Wojska Polskiego z 25 Brygady Kawalerii Powietrznej im. księcia Józefa Poniatowskiego, wystawiona przez 7 Batalion Lotniczy. Dowódcą Kompanii Honorowej był podporucznik Mateusz Kuta. Odczytano Apel Poległych, po którym oddano salwę honorową – symboliczny wyraz pamięci i szacunku dla poległych żołnierzy i cywilów.

Złożono także wiązanki kwiatów pod tablicami:
– „Pamięci uczestników ruchu oporu poległych w czasie II wojny światowej”,
– „Pamięci żołnierzy obwodu ZWZ-AK poległych w latach 1939–1945”.

W imieniu władz Powiatu Tomaszowskiego kwiaty złożyła delegacja złożona z: Mariusza Węgrzynowskiego – Starosty Powiatu Tomaszowskiego, Włodzimierza Justyny - Wicestarosty, członkiń zarządu Elżbiety Łojszczyk i Teodory Sowik oraz radnego Jarosława Felińskiego.

Po zakończeniu uroczystości na Cmentarzu Wojennym uczestnicy przeszli do kościoła św. Jadwigi Królowej, gdzie została odprawiona msza święta w intencji powstańców warszawskich oraz wszystkich poległych w walce o wolność Ojczyzny.

 „Szanowni Państwo, 81. rocznica wybuchu powstania warszawskiego to niezwykle istotne wydarzenie w dziejach Polski, wydarzenie dramatyczne, pokazujące wielkie okrucieństwo zarówno Niemców, jak i również tych, którzy blokowali przez dłuższy czas pomoc dla powstańców Związku Sowieckiego. Ponad 200 tysięcy warszawiaków, którzy zginęli w powstaniu, tych, którzy chcieli uprzedzić sowietyzację Polski, widząc co dzieje się na naszej wcześniejszej wschodniej granicy, gdzie Związek Sowiecki ze swoją armią, wchodząc do Polski, pokazuje niezwykłe okrucieństwo, barbarzyństwo względem Polaków, względem tych, którzy byli w Armii Krajowej, tych, którzy byli później nazwani Żołnierzami Wyklętymi. Mamy Niemców, mamy Sowietów, którzy wcześniej w roku 1939 doprowadzili do czwartego rozbioru Polski, tych, którzy mordowali, zabijali najmniejszych, niewinnych, starszych, kapłanów, profesorów, żołnierzy, strażaków, policjantów, po prostu Polaków. Polacy chcąc ratować się, starali się poprzez to Powstanie zaznaczyć nie tylko swoją obecność, swój krzyk względem państw Europy Zachodniej, ale chcieli pokazać światu, że chcą być wolni, chcą sami stanowić o sobie. 

To Powstanie, które trwało 63 dni, pokazało niezwykłe męstwo narodu polskiego, pokazało wyjątkowy charakter, pokazało wielką miłość tych ludzi do ojczyzny. Ginęli po to, żeby kolejne pokolenia, w tym my, mogli żyć w wolnej ojczyźnie. Te dzisiejsze uroczystości, które odbyły się na cmentarzu wojennym, odbyły się w kościele św. Jadwigi Królowej, to są te elementy związane z naszą pamięcią o tych, którzy zginęli za naszą wolność. Pamięcią o tych wszystkich, którzy postawili na szali wszystko, życie, zdrowie, tułaczkę powojenną postawili na Polskę, postawili na wolność. Msza święta, która była celebrowana przez księdza Jana Cholewę i księdza Henryka Kowalińskiego, to wielka modlitwa tych wszystkich, którzy chcieli upamiętnić i chcą pamiętać te wszystkie ofiary powstania warszawskiego. Wspólne obchody wielu środowisk na Cmentarzu Wojennym podczas tego wyjątkowego wydarzenia pokazują, że chcemy jako naród, jako różnego rodzaju środowiska wspólnie wzmacniać nasz kraj. Chcemy, żeby Polska była wolna, ale chcemy też rozmawiać o tych naszych sprawach, które są trudne, o tych troskach, które nas dosięgają. Chcemy być jako państwo silni, chcemy samostanowić o sobie, ale chcemy też przygotować się do, nie daj Boże, podobnych sytuacji, które mogą spotkać nasz naród, mogą spotkać nasze państwo. 

Drodzy Państwo, wielka lekcja historii, która powinna być zapamiętana, z której trzeba wyciągać wnioski. Jeszcze raz, to okrucieństwo. W ciągu 63 dni zginęło ponad 200 tysięcy warszawiaków, którzy mieli poczucie wolności, wyjątkowości w czasie okresu międzywojennego, kilka lat wcześniej, kiedy Polska przez te 21 lat na powrót była państwem wolnym. Ale to poczucie wolności wynika też z przesłania przodków tych wszystkich, którzy ginęli w łagrach, tych wszystkich, którzy doświadczyli niewoli. Wtedy, kiedy nas nie było na mapie Europy, na mapie świata. My Polacy chcemy być wolni, chcemy o sobie stanowić w duchu pokoju, miłości względem drugiego człowieka. Dlatego też, mówmy o tych dramatycznych wydarzeniach, wspominajmy je po to, żeby już nigdy więcej nie doszło do takiego okrucieństwa i do takiego ludobójstwa. Drodzy Państwo, dzisiaj jesteśmy wolnym narodem, stanowimy sami o sobie, ale trzeba pamiętać, że ta wolność nie jest dana raz na zawsze. Żebyśmy w tych swoich działaniach i decyzjach pamiętali o naszej Ojczyźnie.” – powiedział Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego. 

Powstanie warszawskie, które rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 roku, było największym zrywem zbrojnym przeciwko niemieckiemu okupantowi w czasie II wojny światowej. Trwało 63 dni i zakończyło się kapitulacją 3 października. Mimo przewagi militarnej wroga, powstańcy – żołnierze Armii Krajowej, harcerze Szarych Szeregów, cywile – przez dwa miesiące walczyli o wolność stolicy i całego kraju.

W walkach zginęło około 18 tysięcy powstańców i blisko 180 tysięcy cywilnych mieszkańców Warszawy. Miasto zostało niemal doszczętnie zniszczone, a jego ludność – brutalnie wypędzona lub wymordowana. Choć militarnie powstanie zakończyło się klęską, jego znaczenie moralne i symboliczne do dziś pozostaje ogromne – jako wyraz niezłomnej woli walki o niepodległość, odwagi oraz ofiary złożonej przez kolejne pokolenia Polaków. Dzisiejsze uroczystości, także te w Tomaszowie Mazowieckim, pokazują, że pamięć o bohaterach tamtych dni wciąż żyje i jest pielęgnowana z należnym szacunkiem. To ważne świadectwo ciągłości historycznej i tożsamości narodowej.