Pamiętamy! Obchody 85. rocznicy zbrodni katyńskiej

W poniedziałek, 14 kwietnia 2025 roku, w całym kraju odbywały się uroczystości upamiętniające 85. rocznicę zbrodni katyńskiej – jednej z najtragiczniejszych kart w historii Polski.

Zbrodnia katyńska to masowe egzekucje blisko 22 tysięcy polskich obywateli – oficerów Wojska Polskiego, policjantów, urzędników, naukowców i duchownych – dokonane wiosną 1940 roku przez sowieckie NKWD. Ich jedyną „winą” było to, że stanowili elitę narodu polskiego – ludzi wykształconych, patriotycznych i gotowych służyć ojczyźnie. To właśnie im, pomordowanym w Katyniu, Charkowie, Miednoje i innych miejscach kaźni, oddano hołd również w Tomaszowie Mazowieckim.

Uroczystości rozpoczęły się na Cmentarzu Wojennym przy ul. Smutnej, gdzie zgromadzili się przedstawiciele władz, służb mundurowych, instytucji, dyrektorzy tomaszowskich szkół podstawowych i ponadpodstawowych, nauczyciele i uczniowie, oraz mieszkańcy.
Organizatorami wydarzenia byli: Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego oraz gen. bryg. Tomasz Białas – Dowódca 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim.

Prowadzący uroczystość Adam Tataradziński w imieniu organizatorów przywitał zaproszonych gości. Wśród obecnych znaleźli się m.in.: Antoni Macierewicz – Marszałek Senior IX kadencji Sejmu RP, Anna Milczanowska – Poseł na Sejm RP, Marek Utracki – Prezes Tomaszowskiego Centrum Zdrowia, Włodzimierz Justyna – Wicestarosta Powiatu, Teodora Sowik – członek Zarządu Powiatu Tomaszowskiego, radni Rady Powiatu Tomaszowskiego: Paulina Socha, Jarosław Feliński i Kazimierz Mordaka.

„Szanowni Państwo, 85 lat temu w Katyniu i innych miejscowościach położonych na terenie Związku Sowieckiego dokonano ludobójstwa na Polakach, na tych wszystkich, którzy bronili ojczyznę w roku 1939, na tych wszystkich, którzy stanowili trzon polskiej inteligencji, trzon polskiej armii, tych wszystkich, którzy tworzyli państwo polskie. Żołnierze, policjanci, strażacy, księża, lekarze, prawnicy, artyści, ludzie bardzo wielu zawodów, ci, którzy mieli wpływ na rozwój naszej ojczyzny i mogli mieć wpływ na rozwój ojczyzny po zakończeniu II wojny światowej, zostali zamordowani przez Sowietów strzałem w tył głowy i to barbarzyństwo pokazuje nie tylko okrucieństwo wojny, ale też stosunek władz sowieckich do narodu polskiego, pokazuje to wszystko, co wiązało się z władzą Józefa Stalina, tego, który tak łatwo wydawał wyroki śmierci na Polaków. Ten, który poprzez swoje bestialstwo doprowadził do śmierci milionów osób. 

My jako Polacy jesteśmy zobowiązani, żeby czcić tych wszystkich, którzy są naszymi bohaterami, tych wszystkich, którzy stanęli w obronie naszej ojczyzny i jej niepodległości, tych wszystkich, którzy przelewali krew, ale to, co się wydarzyło w Katyniu i w innych miejscowościach pobliskich, to, jeszcze raz powtórzę, ludobójstwo, które pod względem okrucieństwa okazało się wyjątkowe. Jako Polacy musimy wyciągać wnioski z takiej sytuacji, z tego wszystkiego, co wiąże się z naszą dramatyczną historią. Czas goi rany, ale czas nie powinien być tym elementem, który wiąże się przede wszystkim z pamięcią, nie tylko historyczną, ale wiąże się z tą pamięcią, która jest ważna, istotna, żebyśmy w przyszłości mogli uniknąć właśnie takich sytuacji. Dlatego też obowiązkiem państwa polskiego jest wzmacniać polską armię, wzmacniać to wszystko, co wiąże się z bezpieczeństwem państwa polskiego, ale i również w ramach samorządu musimy podejmować daleko idące działania, które doprowadzą do tego, że będziemy jako naród, jako mieszkańcy zarówno powiatu tomaszowskiego bezpieczni i będziemy mogli uniknąć takich dramatycznych sytuacji. 

Drodzy Państwo, bardzo się cieszę, że w tej wyjątkowej uroczystości upamiętniającej 85. rocznicę kaźni katyńskiej udział wzięło tak bardzo wielu młodych ludzi. Uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Byli obecni nauczyciele, dyrektorzy szkół, byli obecni harcerze, byli obecni kapłani, byli obecni samorządowcy, przedstawiciele służb mundurowych. Wśród szczególnych gości, którzy chcieli razem tutaj z nami upamiętać tą wyjątkową rocznicę był obecny Marszałek Senior pan Antoni Macierewicz, była obecna pani Poseł Anna Milczanowska. 

Drodzy Państwo, to jest data, którą powinni pamiętać wszyscy Polacy, czyli rok 1940, począwszy od 13 kwietnia rozpoczęto mordowanie wybitnych oficerów, generałów, tych wszystkich, którzy stanowili trzon polskiej inteligencji. Dodając do tego mordy Niemców, mordy związane też z polską inteligencją, z tymi, którzy zamieszkiwali drugą część Polski podzieloną przez Związek Sowiecki, podzieloną przez Niemcy, to pokazuje, że nasi wrogowie mieli na celu przede wszystkim stopniowo unicestwiać nasz naród polski. Ten dramat polskiego narodu jest czymś, co pokazuje, jak przez setki lat podchodzili zaborcy, nasi sąsiedzi do narodu polskiego. Mordowanie, mordowanie, eksterminacja, łagry, więzienia, to wszystko, co jest wyjątkowym bestialstwem. 

Ta wyjątkowa lekcja historii, jaka miała miejsce podczas tych uroczystości, powinna być przestrogą dla kolejnych pokoleń, powinna być tym elementem, o którym będą pamiętać wszyscy, od najmłodszych pokoleń do najstarszego, po to, żebyśmy mogli wspólnie działając uniknąć w przyszłości właśnie takich dramatycznych wydarzeń. Ta część tutaj na cmentarzu, piękna, wspaniała, obecność Kompanii 25. Brygady Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim, czyli obecność żołnierzy, podniosłość tej sytuacji związanej z tą uroczystością i msza święta celebrowana w kościele św. Jadwigi Królowej właśnie w intencji tych wszystkich, którzy zginęli walcząc w obronie naszej ojczyzny. To pokazuje, że pamięć tomaszowian, pamięć mieszkańców powiatu tomaszowskiego jest zachowana, ale więcej powinna być też przekazywana tym wszystkim, którzy chcieliby tak naprawdę wiedzieć więcej o historii Polski. Ja Państwa oczywiście zachęcam do tego, żebyście poczytali o tych wszystkich dramatycznych wydarzeniach, po to żeby można było się dzielić z innymi, a przede wszystkim z młodszym pokoleniem.” – powiedział Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego. 

Po wspólnej modlitwie w intencji pomordowanych, którą poprowadził ks. Jan Cholewa, głos zabrał Antoni Macierewicz, przypominając znaczenie pamięci o tej narodowej tragedii. Następnie porucznik Robert Kwapisiewicz odczytał Apel Pamięci, po którym Kompania Honorowa oddała salwę honorową.

Pod Krzyżem Katyńskim delegacje złożyły wieńce i wiązanki biało-czerwonych kwiatów. W imieniu władz Powiatu Tomaszowskiego kwiaty złożyli: Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu, Włodzimierz Justyna – Wicestarosta, Teodora Sowik – członek Zarządu Powiatu, Paulina Socha i Jarosław Feliński – radni Rady Powiatu.

Uroczystość uświetnił udział Kompanii Honorowej 7 Batalionu Kawalerii Powietrznej z Tomaszowa Mazowieckiego. Dowódcą Kompanii jest por. Jakub Szczuka, a pocztem sztandarowym dowodził por. Krzysztof Goliński. Po zakończeniu części oficjalnej na cmentarzu, w kościele pw. św. Jadwigi Królowej Polski przy ul. Warszawskiej odprawiona została Msza Święta w intencji ofiar zbrodni katyńskiej.