Obchody 83. rocznicy zbrodni katyńskiej w Tomaszowie Mazowieckim

W czwartek, 13 kwietnia 2023 roku, na Cmentarzu Wojennym w Tomaszowie Mazowieckim odbyły się uroczystości związane z 83. rocznicą zbrodni katyńskiej.

Organizatorami uroczystości byli: Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego, gen. bryg. dr inż. Mariusz Pawluk – Dowódca 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim, a uroczystość uświetnił udział Kompanii Honorowej wystawionej przez 7 Batalion Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim.

Uroczystość poprowadził Adam Tataradziński – nauczyciel Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 6 im. Stanisława Wyspiańskiego w Tomaszowie Mazowieckim. Powitał znakomitych gości, uczestników uroczystości: Antoniego Macierewicza – Marszałka Seniora IX kadencji Sejmu RP, Zarząd Powiatu Tomaszowskiego w składzie: Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego, Leszek Ogórek – Wicestarosta Powiatu, Elżbieta Łojszczyk, Michał Czechowicz i Marek Kubiak – członkowie Zarządu Powiatu Tomaszowskiego, Wacławę Bąk – Przewodniczącą Rady Powiatu Tomaszowskiego, Marcina Witko – Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego, przedstawicieli służb mundurowych, organizacji politycznych, dyrektorów szkół, nauczycieli, dzieci i młodzież oraz mieszkańców powiatu tomaszowskiego. 

Ksiądz Jan Cholewa – proboszcz parafii pw. św. Jadwigi Królowej w Tomaszowie Mazowieckim poprowadził modlitwę w intencji ofiar zbrodni katyńskiej. Okolicznościowe przemówienie wygłosił Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego. 

„Szanowni zebrani, 83. rocznica zbrodni katyńskiej. Katyń jest jednym z wielu miejsc, gdzie zostali pochowani ci wszyscy, którzy zginęli w czasie II wojny światowej z rąk Sowietów. Katyń jest takim szczególnym elementem, który pokazuje, że w sposób bezwzględny Rosja Sowiecka podjęła decyzję,  żeby wymordować, w tym przypadku ponad 22 tysiące ludzi, którzy stanowili elitę intelektualną Polski przed wojną i którzy mogliby być przyczynkiem do odbudowy Polski po wojnie. Byli to przede wszystkim żołnierze, oficerowie, generałowie Wojska Polskiego, byli policjanci, prawnicy, lekarze, inżynierowie, ludzie wielu wolnych zawodów, ci, którzy stanowili pewien trzon, jeśli chodzi o rozwój Polski. I byli również księża, którzy wypełniali swoją misję w tym szczególnym czasie. W sposób szczególny przygotowywali tych wszystkich, którzy mieli świadomość, że zostaną zamordowani, do pojednania się z Panem Bogiem i dzięki temu wszystkiemu, co zrobili, możemy powiedzieć, że te osoby dzisiaj mogą razem z Panem Bogiem być w niebie. To jest szczególna misja kapłanów. 

Proszę Państwa, to, co miało miejsce w roku 1940 to ludobójstwo. To coś niewyobrażalnego, bestialskiego. W jaki sposób potraktowano jeńców wojennych, tych wszystkich, którzy zostali aresztowani po 17 września, czyli po   napaści Sowietów na Polskę, czyli w ramach ustaleń Hitlera i Stalina nastąpił podział Polski, czwarty rozbiór Polski. Pierwszym elementem była napaść Niemców - 1 września, a 17 września weszli Sowieci, podzielili Polskę równo po połowie, tak jak niektórzy to wyliczyli, że dokładnie tak te granice zostały ułożone. I byli bardzo podobni w swoim działaniu, czyli weszli Niemcy, mordowali również elitę, tych wszystkich, którzy mogliby stanowić pewien zaczyn dla Polski powojennej. Sowieci czynili to samo, wywozili ludzi na Sybir do Kazachstanu, ale to bestialstwo związane właśnie z Katyniem i ukrywaniem tej prawdy przez kolejnych 50 lat, bo dopiero pierwsze takie symptomy, że przyznali się, że to rzeczywiście oni dokonali tego mordu, pojawiły się w roku 1990. Przez wiele lat my również tutaj, w Polsce, która była zależna od Związku Sowieckiego, byliśmy karmieni takimi informacjami, że to Niemcy dokonali tego mordu, że w ogóle nie było tak, jak się to niektórym wydaje. Prawda wygląda inaczej. Ukrywano tą prawdę. Kłamstwo, kłamstwo, kłamstwo. Ci, którzy z Państwa chodzili wtedy do szkół, w ramach tych lat PRL-owskich pamiętają, że o Katyniu nie było żadnych informacji. Jeśli się pojawiały, to w takim wymiarze, że tego mordu, tego ludobójstwa dokonali Niemcy. Jest to dramat narodu polskiego, który wielokrotnie musiał cierpieć takie sytuacje, mordowanie, tylko dlatego, że byli Polakami, mordowanie dlatego, że byli mądrymi, światłymi ludźmi, którzy stanowili sól tej ziemi. To jest jeden z przykładów, te 22 tysiące. Przecież Państwo wiecie, że szacuje się, że od 6 do 8 milionów Polaków zostało wymordowanych w czasie tej II wojny światowej. Los niektórych nie jest znany. Co się z nimi stało? Jedna piąta, jedna szósta narodu została wymordowana. 

Dzisiaj my, którzy tu żyjemy w dzisiejszych czasach mamy obowiązek pamiętać o tych, którzy oddali swoje życie za nas, przelali krew po to, żebyśmy dzisiaj mogli być wolnym państwem. Po to, żebyśmy mogli uczyć się po polsku, żeby mieć swoje granice terytorialne. To jest oczywiście czymś niebywałym, że w ten sposób podchodzono do kwestii wyeliminowania przeciwnika. Nie sąd, tylko mord, strzał w tył głowy po to, żeby był znak rozpoznawczy, że my rządzimy, my mamy panowanie nad innym narodem. Rodziny przez kolejne kilkadziesiąt lat nie wiedziały, co stało się z bliskimi. Mówiono im, że zostali wywiezieni na Sybir. Są w innych państwach i wcześniej czy później pewnie się zgłoszą. A może po prostu los sobie inaczej w życiu ułożyli. To kłamstwo towarzyszyło przez wiele lat. Ono jeszcze towarzyszy w przestrzeni międzynarodowej, natomiast my musimy walczyć o pełną prawdę historyczną, o przywrócenie godności tym wszystkim, którzy wtedy oddali swoje życie dla Polski, oddali życie dla tych wartości, jakimi są: Bóg, Honor, Ojczyzna. Jesteśmy spadkobiercami tych wielkich, wspaniałych Polaków. 

To, co dzisiaj mnie tutaj buduje na tej uroczystości, to ta wyjątkowa liczba młodych osób, uczniów szkół ponadpodstawowych, szkół podstawowych, którzy przybyli na tą uroczystość. To jest lekcja historii, jakiej my nie mieliśmy, bo to kłamstwo w przestrzeni, wtedy również oświatowej, w tym zakresie funkcjonowało. Pamiętajcie, że jesteście Polakami. Pamiętajcie o tym wszystkim, co się wydarzyło w naszej ojczyźnie. Wyciągajcie wnioski, starajcie się zgłębić historię po to, żeby w swoich decyzjach i poczynaniach w dalszym swoim życiu nigdy więcej nie było takiego dramatu. Musimy jako naród, jako ludzie, być zjednoczeni w tym myśleniu, że Polska jest niepodległa, suwerenna i to my sami mamy stanowić o tym, co chcemy robić, w jakim kierunku chcemy się rozwijać. Jak na to patrzą inne kraje? A, godziły się przez kilkadziesiąt lat z tym, że takie kłamstwo funkcjonowało, oczywiście były różne organizacje, stowarzyszenia, które starały się tą prawdę przywoływać, przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i walczyło o tą prawdę historyczną, ale również w tym dramatycznym czasie, w jakim obecnie żyjemy, w ramach tej wojny, która toczy się na Ukrainie, widzimy, że są podobne oznaki bestialstwa, ludobójstwa w stosunku do narodu ukraińskiego. Też widzimy różne zachowania konkretnych państw, które przedkładają swój interes gospodarczy nad to, co powinno być na pierwszym miejscu, czyli zakończenie tej wojny i przede wszystkim budowanie takiej siły, która nie pozwoli na konkretne działania w przyszłości, takie działania wojenne. Świat jest taki brutalny, jest złożony z wielu elementów. Jest wielu ludzi dobrej woli, ale są też tacy, którzy nie patrzą na krzywdę ludzką, tylko ten interes, czasami indywidualny, prywatny, jest ważniejszy niż konkretny system wartości, który powinien nas obowiązywać. Drodzy Państwo, mamy obowiązek, chcemy go wypełniać w każdym miejscu, nie tylko tutaj, kiedy jesteśmy razem zgromadzeni i czujemy siłę z tej ilości osób, które są, tylko powinniśmy się przyznawać do Polski w każdym miejscu, w każdym miejscu powinniśmy mówić o tej prawdzie katyńskiej. O tych pozostałych miejscach: Starobielsk, Miednoje, Charków, tych miejsc było wiele. Nie wszystkie są do końca jeszcze odkryte. Ale musimy jako Polacy mówić, co się wydarzyło, w jaki sposób postąpiono z nami po to, żebyśmy tutaj byli solidarni w przywracaniu prawdy, żebyśmy byli również solidarni i mieli świadomość, jeśli chodzi o nasz kraj, o naszą przyszłość, o te wszystkie działania, które budują siłę, wielkość naszego państwa. Jeśli będziemy silni, nie będzie tych wszystkich, którzy dzisiaj chcieliby przejmować konkretne terytoria, inne państwa, bo będziemy stanowili taki element odstraszający dla tych wszystkich, którzy próbują dążyć do wojny i ktoś powie kilkadziesiąt lat po II wojnie światowej i sami Państwo widzicie, wojna za naszymi granicami. Wojna w różnych innych miejscach na świecie. No niestety, tych, którzy czują takie ambicje imperialne jest wielu, ale przy zachowaniu mądrości, przy pełnej świadomości, że ta historia się może powtórzyć w różnym wymiarze, jestem przekonany, że takie barbarzyństwo, takie ludobójstwo nie będzie już obecne na ziemi polskiej.

Bardzo serdecznie wszystkim Państwu dziękuję za obecność na dzisiejszej uroczystości. Dziękuję w sposób szczególny dzieciom i młodzieży, że jesteście świadkami tego wszystkiego, co wiąże się z historią naszej ojczyzny, ale też i Ziemi Tomaszowskiej. Chciałbym zaprosić na drugą część tej uroczystości do kościoła Świętej Jadwigi Królowej na mszę świętą, żebyśmy mogli wspólnie pomodlić się za tych wszystkich, którzy zginęli w Katyniu, którzy zginęli w czasie działań II wojny światowej i pomodlić się o Polskę, żeby takie wydarzenia już nigdy więcej nie miały miejsca na naszej ziemi. Dziękuję.” – powiedział Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego. 

Następnie odczytany został apel pamięci, po którym Kompania Honorowa oddała salwę honorową. Po tym delegacje składały kwiaty pod Pomnikiem katyńskim. W imieniu władz powiatowych kwiaty złożyła delegacja w składzie: Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego, Wacława Bąk – Przewodnicząca Rady Powiatu Tomaszowskiego, Leszek Ogórek – Wicestarosta Powiatu, Elżbieta Łojszczyk, Michał Czechowicz i Marek Kubiak – członkowie Zarządu Powiatu Tomaszowskiego.

Po uroczystościach na Cmentarzu Wojennym uczestnicy przeszli do kościoła pw. Świętej Jadwigi Królowej, gdzie wzięli udział w mszy świętej, którą odprawił w intencji ofiar II wojny światowej, ksiądz Jan Cholewa – proboszcz parafii.