Obchody 107. rocznicy wybuchu powstania wielkopolskiego

67575

W niedzielę, 28 grudnia 2025 roku, w Tomaszowie Mazowieckim odbyły się uroczystości patriotyczno-religijne z okazji 107. rocznicy wybuchu powstania wielkopolskiego, obchodzonej jako Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego. Organizatorem wydarzenia był Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego.

7

Uroczystości rozpoczęły się mszą świętą odprawioną w Sanktuarium Świętego Antoniego. Proboszcz sanktuarium, ksiądz Marek Wochna, powitał zgromadzonych wiernych, w szczególności Mariusza Węgrzynowskiego - Starostę Powiatu Tomaszowskiego. Podczas nabożeństwa modlono się w intencji uczestników Powstania Wielkopolskiego oraz wszystkich, którzy walczyli o wolność i niepodległość ojczyzny.

Po zakończeniu mszy świętej uczestnicy przeszli pod obelisk „W hołdzie uczestnikom powstań narodowych”, gdzie delegacje złożyły kwiaty, oddając hołd bohaterom narodowych zrywów niepodległościowych. W imieniu władz samorządowych Powiatu Tomaszowskiego kwiaty złożyła delegacja w składzie: Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego, Paulina Socha oraz Szczepan Goska – radni Rady Powiatu Tomaszowskiego.

W uroczystościach udział wzięli przedstawiciele władz samorządowych Powiatu i Miasta, służb mundurowych – Wojska, Policji oraz Straży Pożarnej, dyrektorzy tomaszowskich szkół ponadpodstawowych, młodzież szkolna oraz mieszkańcy miasta.

Powstanie Wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 roku w Poznaniu, dzień po przybyciu do miasta Ignacego Jana Paderewskiego. Entuzjastyczne powitanie wybitnego pianisty i działacza niepodległościowego stało się impulsem do zbrojnego wystąpienia Polaków przeciwko władzy niemieckiej. Walki szybko objęły niemal całą Wielkopolskę.

Dzięki doskonałej organizacji, wsparciu społeczeństwa oraz doświadczeniu żołnierzy, powstanie zakończyło się pełnym sukcesem. Zwycięstwo zostało przypieczętowane postanowieniami traktatu wersalskiego, na mocy którego większość Wielkopolski została włączona do odrodzonego państwa polskiego. Było to jedno z nielicznych polskich powstań, które zakończyło się triumfem.

Powstanie wielkopolskie jest symbolem jedności, odpowiedzialności i skutecznego działania na rzecz wolności. Pokazuje, że dobrze zorganizowany wysiłek społeczeństwa może przynieść realne efekty i trwałe zmiany. Dla współczesnych Polaków jest ważną lekcją patriotyzmu, zaangażowania obywatelskiego oraz troski o dobro wspólne.

Obchody rocznicowe są nie tylko formą oddania hołdu bohaterom sprzed lat, lecz także okazją do refleksji nad historią i wartościami, które budują naszą tożsamość narodową.

„Szanowni Państwo, obchodzimy jako społeczność Tomaszowa Mazowieckiego, Powiatu Tomaszowskiego kolejną rocznicę powstania wielkopolskiego. 107 rocznica zwycięskiego powstania, trzeba tutaj dodać powstania, dzięki któremu Polska, można powiedzieć, utrzymała Wielkopolskę. Polska utrzymała te ziemie, które wcześniej były zamieszkiwane przez Polaków, były polską częścią Wielkiej Rzeczpospolitej. Drodzy Państwo, na tej dzisiejszej uroczystości obecni byli przedstawiciele zarówno Wojska Polskiego, Straży Pożarnej, Policji, przedstawiciele szkół podstawowych, ponadpodstawowych, młodzież, byli przedstawiciele społeczności lokalnej. Byli ci wszyscy, którzy chcieli oddać hołd tym wszystkim, którzy walczyli o wolną Polskę i zginęli w tej walce. Prawie 3 tysiące ofiar tego powstania. I to musimy przekazywać kolejnym pokoleniom, tą lekcję historii. Musimy pokazywać, że te powstania, które były wzniecane, one w sporej części były zwycięskie. One ratowały Polaków, ale też odbierały i przywracały to wszystko, co do Polski należało i dzisiaj należy. Bardzo serdecznie dziękuję księdzu proboszczowi, księdzu doktorowi Markowi Wochnie, za odprawioną mszę świętą właśnie w intencji tych wszystkich, którzy wtedy walczyli w powstaniu, tych wszystkich, którzy zginęli za wolną Polskę, tych, którzy walczyli o niepodległość. Czas niezwykle trudny, rok 1918, po 123 latach zaborów, kiedy Polska nie była już obecna na mapie Europy, właśnie czas I wojny światowej i kończący się ten element związany z zakończeniem walk był również tym momentem, gdzie Polacy walcząc o przywrócenie Rzeczpospolitej, jednocześnie walczyli o każdy kawałek naszego państwa, o każdy kawałek ziemi, żeby państwo było wielkie, niepodległe, ale dające też schronienie tym wszystkim, którzy czuli się Polakami, chcieli być wolnymi, chcieli nasze państwo odbudowywać. Drodzy Państwo, młodzież, która również dzisiaj była obecna na tej mszy świętej, na tych uroczystościach, to jest taki element budujący naszą przyszłość, budujący to wszystko, co wiąże się z patriotyzmem, z niepodległością i z tym wszystkim, co nazywa się Polska. Bardzo serdecznie dziękuję jeszcze raz wszystkim obecnym na tej dzisiejszej uroczystości w trudnych warunkach, wietrznych, jest ślisko, jest mróz, ale chcieli przyjść i oddać hołd tym wszystkim, którzy 107 lat temu walczyli o przywrócenie Wielkopolski do granic Rzeczpospolitej. Dziękuję bardzo.” – podziękował wszystkim uczestnikom uroczystości Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego. 

"Historia magistra vitae est" - "Historia nauczycielką życia". Historia lubi się powtarzać. Jako nauczyciel, ale też jako historyk chciałbym w kilku zdaniach wrócić do przeszłości sprzed 300 lat. Jest wiek XVIII, w Polsce są kłótnie, spory, brak jedności. Rosja wybiera nam króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, dochodzi do rozbiorów, pierwszego rozbioru w 1772, w niedługim czasie, po 20 latach drugi rozbiór Polski w 1793, dwa lata wcześniej jest pierwsza w Europie konstytucja w Polsce, ale niestety to też nie pomaga i dochodzi do trzeciego rozbioru Polski w 1795 roku. Polska chciała odzyskania tej niepodległości, którą straciła w 1905 roku. Przez ponad 100 lat walczy. Walczy poprzez powstania, powstanie listopadowe w 1830 roku, styczniowe w 1863, ale nadal nie odzyskujemy tej niepodległości. Wykorzystujemy chwile nieuwagi, kiedy to wybucha I wojna światowa w XX wieku, w 1914, kiedy nasi wrogowie, Rosja, Niemcy, biorą się za głowy i walki toczą się między nimi. My tę szansę wykorzystujemy i odzyskujemy niepodległość w 1918 roku na koniec tej I wojny światowej, w listopadzie, ale niestety miesiąc później znowu są ataki na Polaków ze strony Niemców, w Poznaniu, kiedy to przybył do Poznania 26 grudnia 1918 roku wielki Polak, patriota Ignacy Paderewski. Polacy są w Poznaniu entuzjastycznie nastawieni na odzyskanie niepodległości, ale niestety widzą to Niemcy.  Nie szanują naszych flag, niszczą polskie flagi, ale i innych narodów też niszczą wtedy. Polacy się wtedy buntują. Podchodzi do zrywu w Wielkopolsce, w Poznaniu i przez dwa miesiące ten zryw, to powstanie wielkopolskie trwa. Wygrywamy, odzyskujemy niepodległość. Jest i dzisiaj rok 2025, też są waśnie, spory i dlatego ważna ta historia, ważna ta przeszłość, żebyśmy wykorzystywali ten czas nauki i umieli zadbać o Polskę. Nie słuchali Moskwy, nie słuchali Brukseli, Berlina, ale tu my mamy się jednoczyć. Oczywiście różnice są i dobrze, że są, ale nie możemy szczuć jedni na drugich. My musimy w jedności stanowić siłę. I tego Wam wszystkim życzę, nowego, szczęśliwego 2026 roku, abyśmy wychowywali się w duchu patriotyzmu, miłości do naszej ojczyzny, wszystkiego najlepszego.” – powiedział Szczepan Goska – historyk, radny Rady Powiatu Tomaszowskiego. 

„Dzień dobry Państwu, witam serdecznie. Dziś na zaproszenie Pana Starosty Mariusza Węgrzynowskiego byłam obecna na mszy świętej w Sanktuarium Świętego Antoniego w Tomaszowie Mazowieckim, gdzie mogliśmy uczcić wszystkich, którzy zginęli w powstaniu wielkopolskim. Powstanie to odbywało się od 27 grudnia, kiedy to przybył do Polski Ignacy Paderewski. Pamiętamy, że to już był czas, kiedy Polska odzyskała niepodległość w listopadzie 1918 roku i Polacy świętowali obchody zwycięstwa w tym czasie. Natomiast działania niemieckie doprowadziły do tego, że powstanie spowodowało, aby bronić niepodległości na terenie zaboru pruskiego. Było to jedno z niewielu powstań, które skończyło się zwycięstwem Polaków i Polacy uzyskali w tym zaborze niepodległość. Dzisiaj zostały przywołane wielkie postacie tamtych wydarzeń. Dziękuję wszystkim, którzy uczestniczyli mimo takiej niesprzyjającej aury. Wiemy, że dzisiaj jest i mróz i ślisko. Była młodzież ze sztandarami, zarówno ze szkół podstawowych, jak i szkół średnich. Byli przedstawiciele wszystkich służb mundurowych, byli ze Straży Pożarnej, Komendy Powiatowej Policji w Tomaszowie Mazowieckim, również z 25. Brygady Kawalerii Powietrznej. Bardzo się cieszę, że właśnie tutaj możemy przywoływać pamięć tych, dzięki którym dzisiaj mamy niepodległość, jesteśmy narodem wolnym. Możemy się cieszyć tym, że możemy zachować swoją tożsamość, swoją historię, niepodległość, swój język. I pielęgnujmy to, bo to jest tak ważne dla nas Polaków, że nikt inny, tylko my musimy zadbać o swoją niepodległość, aby jej nie utracić. Dziękuję bardzo.” – powiedziała Marzanna Popławska – Wiceprzewodnicząca Rady Miejskiej Tomaszowa Mazowieckiego.