Uroczystości w I LO w 80. rocznicę utworzenia Armii Krajowej

W piątek, 4 marca 2022 roku, w I Liceum Ogólnokształcącym im. Jarosława Dąbrowskiego w Tomaszowie Mazowieckim odbyło się spotkanie poświęcone 80. Rocznicy powstania Armii Krajowej.

Cytatem z wiersza „Testament mój” Juliusza Słowackiego

„A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei,

Jak kamienie, przez Boga rzucane na szaniec.” – rozpoczęła spotkanie Ewa Męcina.

Następnie powitała zaproszonych gości, wśród których byli między innymi: Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego, Elżbieta Łojszczyk, Michał Czechowicz i Marek Kubiak – członkowie Zarządu Powiatu Tomaszowskiego, Beata Stańczyk – Wiceprzewodnicząca Rady Miejskiej i naczelnik Wydziału Oświaty i Sportu Starostwa Powiatowego, dr Dariusz Rogut – dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi, Artur Ossowski – naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej w Łodzi, Tomasz Trzaskacz – dyrektor Delegatury Kuratorium Oświaty w Łodzi w Piotrkowie Trybunalskim, Tomasz Zdonek – radny Rady Powiatu w Łodzi, dyrektorzy szkół ponadpodstawowych powiatu tomaszowskiego i zaproszona młodzież  tomaszowskich szkół ponadpodstawowych.

„Szanowni Państwo, ta dzisiejsza uroczystość odbywa się w trudnym, dramatycznym momencie nie tylko dla Europy, ale dla całego świata. To czas wojenny, czas nieprzewidywalny, pokazujący, że chociaż nam wydaje się, że żyjemy w czasach pokoju i to wszystko jest już ukształtowane, co wiąże się z demokracją, to jednak tak nie jest. Są ludzie, którzy cały czas myślą w taki sposób imperialny, nam się to przynależy, to wynika z historii, to wynika z naszej wyższości. Inne narody, inne kraje, powinny być przez nas zdominowane. Nie mówimy o współpracy, tylko zdominowane, a może wchłonięte. Pamiętamy, że spotkało to również nasz kraj, który zniknął z mapy Europy na ponad 123 lata i to właśnie między innymi Rosja była jednym z tych agresorów, który chciał podporządkować naród polski, ale nie tylko nasz naród, wiele innych narodów słowiańskich.

Czas Związku Radzieckiego. Czas polityki niszczenia tego wszystkiego, co wiąże się z poszczególnymi bytami narodowymi, co wiąże się z taką suwerennością, niepodległością, odmiennością, to co powinno być, to co istnieje od wieków i dzisiaj w sposób szczególny powinniśmy podkreślać to, co wiąże się z naszymi bohaterami z tymi, którzy walczyli o naszą niepodległość, o wolność. Trzeba pamiętać, że Armia Krajowa, żołnierze niezłomni, żołnierze wyklęci, to są ci, którzy nie pogodzili się z nowym podziałem świata. 20 lat wolności, po I wojnie światowej przychodzi kolejny, czwarty rozbiór Polski pomiędzy Niemcy, a Związek Sowiecki. 45 rok, proszę Państwa, wszyscy się cieszą, że kończy się II wojna światowa, a my po prostu zamiast dwóch zaborców mamy jednego, jednego okupanta, który chce niszczyć to wszystko, co jest związane z patriotyzmem. Przykład tej wojny, chociażby Katyń, czyli ci wszyscy, którzy mieli rozwijać nasz kraj, którzy stanowili trzon rozwoju, wojskowi, lekarze, duchowni i wszyscy ci, którzy stawiali na Polskę, zostają w sposób symboliczny zamordowani i ci, którzy jeszcze przeżyli, starają się nie dopuścić do tego, żebyśmy byli kolejną republiką Związku Radzieckiego, bo takie były plany, takie były zamierzenia jeszcze wiele lat po wojnie. To są właśnie ci, którzy widzieli sens tej walki, widzieli, że ta ofiara przyniesie kiedyś określone profity dla naszego państwa, czyli nasze państwo będzie mogło wybić się na niezależność, na wolność, o którą oczywiście trzeba walczyć każdego dnia. My nie możemy myśleć, że jest wszystko poukładane.

Mądrość narodu polega na tym, żeby być przygotowanym na takie właśnie sytuacje jak dzisiaj ma to miejsce na Ukrainie. To jest szczególny, wyjątkowy czas, żeby mówić o tych naszych bohaterach, o tych wyjątkowych patriotach i bardzo się cieszę, panie profesorze, że dzisiaj pan tutaj przybył wraz ze swoimi współpracownikami po to, żeby przybliżyć ten kawałek historii naszej, polskiej, ale jednak odległej, bo to sprzed kilkudziesięciu lat, powiedzieć również o tym, co czyni państwo polskie, żeby ta polityka  patriotyczna przynosiła określone efekty. Jest z nami tutaj dyrektor Delegatury Kuratorium Oświaty w Piotrkowie Trybunalskim. Jest, bo chce podkreślać jak ważne są sprawy, dotyczące żołnierzy wyklętych, żołnierzy niezłomnych. Jest ksiądz proboszcz, który też swoją postawą, swoją obecnością podkreśla, że tak, to są rzeczy niezwykle ważne dla Polaków, żeby można było kształtować odpowiednie postawy, w tym przypadku Was, droga młodzieży. Bardzo się cieszę, że są dyrektorzy wszystkich szkół ponadpodstawowych, które są prowadzone przez Powiat Tomaszowski. Cieszę się, że są reprezentacji poszczególnych szkół, bo tak tutaj ustaliliśmy z panią dyrektor, chociażby po jednej klasie, żebyście mogli przekazywać te informacje, które tutaj pozyskacie, swoim kolegom i koleżankom. I to, co chciałbym podkreślić, w tej trudnej, wyjątkowej sytuacji, w jakiej znajduje się Europa, Polacy zdają egzamin, egzamin z dobrego serca. Te wszystkie akcje są prowadzone w szkołach, w innych miejscach, w różnych środowiskach, pokazują, że Polacy chcą pomagać, Polacy cenią wolność innego narodu, ale po prostu są dobrymi ludźmi. Moi drodzy, idźmy w tym kierunku, starajmy się razem budować to, co da nam wolność, ale też da wolność innym narodom. Dziękuję.” – powiedział Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego.

Uzdolniona młodzież I LO zaprezentowała program słowno-muzyczny poświęcony czasom bohaterskiej walki o wolność Polski. 

Po części artystycznej Artur Ossowski przybliżył temat powstania Armii Krajowej, mówił o żołnierzach wyklętych, o poszukiwaniu miejsc ich pochówku.

Po spotkaniu delegacja władz samorządowych powiatu w składzie: Mariusz Węgrzynowski – Starosta Powiatu Tomaszowskiego, Elżbieta Łojszczyk, Michał Czechowicz i Marek Kubiak – członkowie Zarządu Powiatu Tomaszowskiego, dr Dariusz Rogut i uczniowie szkoły wraz z Ewą Męciną, złożyli kwiaty pod tablicą pamiątkową ku czci członków młodzieżowej organizacji antykomunistycznej „Orlęta”.

„14 lutego 1942 roku Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski powołał Armię Krajową. Początki powstania zrębów AK to utworzenie w 1939 r. w oblężonej przez Niemców Warszawie konspiracyjnej organizacji – Służby Związku Polski, która w obliczu klęski armii polskiej miała kontynuować walkę z hitlerowskim i sowieckim najeźdźcą. Służba Zwycięstwu Polski została przekształcona w Związek Walki Zbrojnej, a następnie w Armię Krajową dając początek państwu podziemnemu.
Gen. Sikorski Armię Krajową po zmianie nazwy dołączył do Sił Zbrojnych RP, w których składzie były Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie i Armia Polska w ZSSR.
W 1944 r. liczebność AK sięgała ponad 350 tys. Zaprzysiężonych żołnierzy. Walka prowadzona przez AK była rozwijana na skalę niespotykaną w żadnym innym kraju okupowanej Europy. Wyróżniała ją ogromna różnorodność działań: wywiad, kontrwywiad, dywersja, niepodległościowa propaganda, łączność kurierska i radiowa, szkolenie kadr, legalizacja, pozyskiwanie broni, produkcja środków walki, a także obecność konspiracyjna w obozach jenieckich i obozach zagłady.
Po aresztowaniu przez Niemców w czerwcu 1943 roku generała Grota-Roweckiego dowódcą AK został generał Tadeusz Bór-Komorowski, który dowodził armią podziemną do upadku powstania warszawskiego.
3 października 1944 roku dowództwo AK powierzono generałowi Leopoldowi Okulickiemu, ps. „Niedźwiadek”. Był on ostatnim dowódcą najsilniejszej konspiracyjnej armii Europy – kierował nią do 19 stycznia 1945 roku. Tego dnia wydał rozkaz o rozwiązaniu AK i zwolnieniu żołnierzy ze złożonej przysięgi.”